Sắt thép là nhóm vật liệu quan trọng trong hầu hết các công trình xây dựng. Tuy nhiên, nếu được lưu trữ không đúng cách, thép có thể bị oxy hóa, xuất hiện gỉ sét và ảnh hưởng đến chất lượng bề mặt cũng như quá trình thi công.
Việc bảo quản thép đúng cách không chỉ giúp hạn chế tác động của nước và độ ẩm mà còn giúp công trình quản lý vật tư tốt hơn, giảm hao hụt và tránh phát sinh chi phí không cần thiết.
1. Vì sao sắt thép dễ bị gỉ sét?
Gỉ sét hình thành do quá trình oxy hóa kim loại khi thép tiếp xúc với oxy, nước hoặc môi trường có độ ẩm cao.
Tại công trường, thép thường phải chịu tác động trực tiếp từ:
- Nước mưa.
- Độ ẩm không khí.
- Nước đọng trên bề mặt.
- Bùn đất và bụi bẩn.
- Hóa chất hoặc môi trường có tính ăn mòn.
- Việc lưu trữ trong thời gian dài.
Nếu thép được đặt trực tiếp trên nền đất hoặc thường xuyên tiếp xúc với nước, quá trình oxy hóa có thể diễn ra nhanh hơn.
2. Không đặt thép trực tiếp xuống nền đất
Đây là một trong những nguyên tắc quan trọng khi bảo quản sắt thép tại công trình.
Không nên đặt thép trực tiếp trên nền đất vì đất có thể giữ ẩm và khiến bề mặt thép tiếp xúc thường xuyên với hơi nước, bùn đất.
Thay vào đó, nên sử dụng:
- Pallet.
- Thanh kê bằng bê tông.
- Giá đỡ bằng thép.
- Dầm hoặc vật liệu kê phù hợp.
Khoảng cách giữa thép và mặt đất cần đủ để hạn chế nước đọng và tạo điều kiện cho không khí lưu thông bên dưới.
3. Lựa chọn vị trí lưu trữ phù hợp
Khu vực tập kết thép nên được lựa chọn ở vị trí cao ráo, bằng phẳng và ít bị ngập nước.
Nếu có thể, nên ưu tiên khu vực có mái che hoặc kho chứa để hạn chế thép tiếp xúc trực tiếp với mưa nắng.
Đối với công trường không có kho kín, cần lựa chọn khu vực có hệ thống thoát nước tốt và không nằm ở vị trí dễ bị nước mưa chảy qua.
4. Che chắn thép khi để ngoài trời
Trong trường hợp phải lưu trữ thép ngoài trời, cần sử dụng bạt hoặc vật liệu che chắn phù hợp để hạn chế nước mưa tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm.
Tuy nhiên, không nên phủ bạt kín sát toàn bộ đống thép trong thời gian dài mà không có khoảng thông thoáng. Hơi ẩm bị giữ lại bên trong có thể tạo môi trường thuận lợi cho quá trình oxy hóa.
Nên bố trí bạt cao hơn bề mặt thép và tạo khoảng hở để không khí lưu thông.
5. Không để nước đọng trên bề mặt thép
Sau mưa hoặc khi thép bị ướt, cần kiểm tra và xử lý nước đọng càng sớm càng tốt.
Nước tồn đọng trên bề mặt trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ hình thành gỉ, đặc biệt ở những khu vực có bụi bẩn hoặc tạp chất bám trên thép.
Khu vực lưu trữ cũng cần có độ dốc và hệ thống thoát nước phù hợp để tránh nước mưa tập trung quanh vật liệu.
6. Phân loại thép khi tập kết
Thép nên được phân loại theo từng chủng loại, kích thước và quy cách trước khi đưa vào khu vực lưu trữ.
Có thể phân loại thành:
- Thép cuộn.
- Thép thanh vằn.
- Thép hộp.
- Thép ống.
- Thép tấm.
- Thép hình.
- Phụ kiện sắt thép.
Việc phân loại không chỉ giúp bảo quản dễ dàng hơn mà còn hạn chế tình trạng lấy nhầm vật tư, di chuyển nhiều lần hoặc làm ảnh hưởng đến bề mặt sản phẩm.
7. Sắp xếp thép theo quy cách và khối lượng
Sau khi phân loại, nên sắp xếp thép theo từng nhóm quy cách để thuận tiện cho việc kiểm kê và sử dụng.
Các sản phẩm có kích thước, độ dày hoặc chủng loại khác nhau nên được bố trí riêng biệt.
Không nên xếp thép quá cao hoặc vượt quá khả năng chịu tải của khu vực lưu trữ. Đống thép cần được sắp xếp ổn định để hạn chế nguy cơ đổ, trượt trong quá trình thi công.
8. Giữ khu vực lưu trữ sạch sẽ và khô ráo
Bụi bẩn, bùn đất và các tạp chất bám trên bề mặt có thể giữ ẩm và làm tăng nguy cơ oxy hóa.
Do đó, khu vực tập kết thép cần được vệ sinh thường xuyên. Không nên để nước, bùn đất hoặc vật liệu xây dựng khác tích tụ xung quanh khu vực bảo quản.
Đồng thời, cần đảm bảo lối đi và khoảng trống cần thiết để thuận tiện cho việc kiểm tra, vận chuyển và lấy vật tư.
9. Hạn chế để thép tiếp xúc với hóa chất
Một số hóa chất hoặc môi trường có tính ăn mòn có thể ảnh hưởng đến bề mặt thép.
Do đó, khu vực chứa thép nên được bố trí cách xa các loại hóa chất, dung dịch hoặc vật liệu có khả năng gây ăn mòn.
Nếu công trường có nhiều khu vực thi công khác nhau, nên phân chia rõ khu vực lưu trữ thép với khu vực chứa hóa chất và các vật liệu đặc thù.
10. Kiểm tra thép thường xuyên trong quá trình lưu kho
Không nên chỉ kiểm tra thép khi nhập hàng mà cần theo dõi tình trạng vật liệu trong suốt thời gian lưu trữ.
Khi kiểm tra, có thể chú ý đến:
- Bề mặt có xuất hiện gỉ hay không.
- Có nước đọng hay không.
- Bạt che có bị rách hoặc đọng nước hay không.
- Thanh kê có bị lún hoặc dịch chuyển không.
- Thép có bị biến dạng trong quá trình lưu trữ không.
- Khu vực xung quanh có bị ngập nước không.
Việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm những vấn đề và có biện pháp xử lý trước khi tình trạng gỉ sét trở nên nghiêm trọng.
11. Xử lý thép khi bắt đầu xuất hiện gỉ
Không phải mọi trường hợp thép xuất hiện một lớp gỉ bề mặt đều đồng nghĩa với việc sản phẩm không còn sử dụng được. Mức độ ảnh hưởng cần được đánh giá dựa trên tình trạng thực tế của vật liệu và yêu cầu kỹ thuật của công trình.
Nếu mới xuất hiện gỉ bề mặt nhẹ, có thể vệ sinh và loại bỏ phần gỉ phù hợp trước khi đưa vào sử dụng.
Đối với thép có dấu hiệu ăn mòn nghiêm trọng, bề mặt bị rỗ sâu hoặc tiết diện bị ảnh hưởng, cần đánh giá lại chất lượng và khả năng sử dụng theo yêu cầu kỹ thuật trước khi đưa vào công trình.
12. Bảo quản thép hộp và thép ống đúng cách
Thép hộp và thép ống có cấu tạo rỗng nên cần chú ý đến khả năng nước lọt vào bên trong.
Khi lưu trữ, nên đặt sản phẩm ở vị trí có độ nghiêng phù hợp để hạn chế nước đọng trong lòng ống.
Các đầu ống cũng cần được kiểm tra sau mưa hoặc khi sản phẩm tiếp xúc với nước. Nếu nước đã lọt vào bên trong, cần có biện pháp làm khô phù hợp trước khi tiếp tục lưu trữ.
13. Bảo quản thép cuộn và thép thanh
Đối với thép cuộn và thép thanh, cần đặt sản phẩm trên giá kê hoặc nền cao hơn mặt đất.
Thép cuộn cần được sắp xếp chắc chắn, tránh đặt ở vị trí có nguy cơ lăn hoặc dịch chuyển.
Đối với thép thanh, nên phân loại theo đường kính và chiều dài để thuận tiện cho việc kiểm kê và sử dụng. Khi cần che phủ ngoài trời, cần đảm bảo bạt không tạo thành nơi đọng nước.
14. Hạn chế di chuyển thép không cần thiết
Việc di chuyển thép nhiều lần trong công trường có thể làm xước bề mặt, biến dạng sản phẩm hoặc ảnh hưởng đến lớp bảo vệ đối với những loại thép đã được xử lý bề mặt.
Do đó, nên bố trí khu vực tập kết hợp lý ngay từ đầu và xây dựng phương án vận chuyển phù hợp với tiến độ thi công.
Đối với thép mạ kẽm hoặc các sản phẩm có lớp phủ bảo vệ, càng cần hạn chế va đập mạnh trong quá trình bốc xếp và di chuyển.
15. Lập kế hoạch nhập thép theo tiến độ công trình
Một trong những cách hiệu quả để hạn chế thời gian lưu kho là nhập thép theo tiến độ sử dụng thực tế.
Không nên nhập một lượng vật tư quá lớn nếu công trình chưa có nhu cầu sử dụng trong thời gian dài, đặc biệt khi điều kiện lưu trữ tại công trường chưa đảm bảo.
Việc lập kế hoạch nhập hàng theo từng giai đoạn có thể giúp:
- Giảm thời gian lưu kho.
- Hạn chế nguy cơ gỉ sét.
- Giảm diện tích tập kết.
- Dễ dàng kiểm soát số lượng.
- Hạn chế thất thoát vật tư.
16. Những sai lầm thường gặp khi bảo quản sắt thép
Đặt thép trực tiếp xuống đất
Đây là lỗi phổ biến khiến thép dễ tiếp xúc với hơi ẩm và nước đọng.
Phủ bạt quá kín
Bạt che giúp hạn chế nước mưa nhưng nếu phủ kín và không có thông thoáng, hơi ẩm có thể bị giữ lại bên trong.
Không kiểm tra sau khi mưa
Nước đọng lâu ngày trên thép và khu vực lưu trữ có thể làm tăng nguy cơ oxy hóa.
Xếp thép lẫn nhiều chủng loại
Điều này khiến việc kiểm kê và lấy vật tư khó khăn, đồng thời có thể làm tăng số lần di chuyển sản phẩm.
Lưu trữ thép quá lâu
Thời gian lưu kho càng dài thì càng cần chú trọng đến điều kiện bảo quản, đặc biệt đối với công trường ngoài trời.
17. Quy trình bảo quản sắt thép tại công trình
Để dễ áp dụng, công trường có thể thực hiện theo quy trình cơ bản:
Bước 1: Kiểm tra thép ngay khi nhận hàng.
Bước 2: Phân loại theo chủng loại và quy cách.
Bước 3: Đưa thép lên giá kê, pallet hoặc thanh kê phù hợp.
Bước 4: Sắp xếp tại khu vực cao ráo, có khả năng thoát nước.
Bước 5: Che chắn khi cần thiết nhưng vẫn đảm bảo thông thoáng.
Bước 6: Kiểm tra định kỳ tình trạng bề mặt và khu vực lưu trữ.
Bước 7: Ưu tiên sử dụng những lô thép đã nhập trước hoặc có thời gian lưu kho dài hơn.
Kết luận
Bảo quản sắt thép đúng cách là một phần quan trọng trong quá trình quản lý vật tư tại công trình. Những biện pháp đơn giản như không đặt thép trực tiếp xuống đất, lựa chọn khu vực cao ráo, che chắn phù hợp, tránh nước đọng và kiểm tra định kỳ có thể giúp hạn chế đáng kể nguy cơ gỉ sét và hao hụt vật liệu.
Bên cạnh việc bảo quản, lựa chọn sản phẩm phù hợp ngay từ đầu cũng đóng vai trò quan trọng đối với chất lượng và hiệu quả sử dụng. CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI & TRANG TRÍ NỘI THẤT PHÁT ĐẠT cung cấp các sản phẩm sắt thép phục vụ nhiều nhu cầu xây dựng và cơ khí, hỗ trợ khách hàng lựa chọn sản phẩm phù hợp với yêu cầu thực tế của công trình.
